گروهی به رهبری دکتر علی جاوهای در دانشگاه برکلی مچبند هوشمندی را ساخته اند که میتواند بر پایهی تحلیل نتایج به دست آمده از عرق بدن به صورت پیوسته و دائمی سلامت بدن شما را تحت نظر بگیرد. این دستگاه بسیار کوچک، برخلاف ظاهر کوچک خود و البته دست بندهای هوشمند موجود در بازار، امکانات زیادی را در اختیار شما قرار خواهد داد که از دانستنشان شگفت زده خواهید شد. با ما همراه باشید.
شاید فکر کنید عرق کردن شما هیچ ارتباطی به وضعیت سلامتیتان ندارد ولی حقیقت این است که عرق شما حاوی اطلاعات زیادی دربارهی وضعیت بدن شما است اما به دست آوردن این اطلاعات همیشه کار سادهای نبوده است! با نگاهی به آیندهای که در آن ابزارهای هوشمند پوشیدنی نه تنها فعالیت و نبض بلکه خستگی عضلات و کم آبی بدنتان را تشخیص بدهند، پژوهشگران در دانشگاه برکلی حسگرهای هوشمندی را توسعه داده اند که میتواند مواد زیست-شیمیایی بدنتان را که در عرق بدن شما موجود است مورد بررسی و تحلیل قرار دهد.
در حقیقت عرق بدن انسان حاوی اطلاعات بسیاری از بدن اوست که همین مورد آن را به یکی از بهترین مواد برای تشخیصهای غیر تهاجمی بدل میکند، با این حال ترکیب شیمیایی عرق بسیار پیچیده است و استخراج دادههای معنی دار دربارهی وضعیت بدن از آن بسیار دشوار است و نیاز به اندازه گیری تعدادی از نشانهها به صورت همزمان دارد. به همین جهت این گروه سامانهی یکپارچهای را توسعه دادند که بتواند به صورت همزمان و انتخابی آنالیتهای زیادی را مورد بررسی قرار دهد و دادههای آن را به سادگی به تلفن همراه فرد منتقل کنند تا در آن جا مورد تحلیل قرار بگیرند.
جاوهای و تیمش این مچبند را به گونهای طراحی کرده اند که فرد میتواند به سادگی یک ساعت آن را بپوشد و به فعالیت روزانه خود بپردازد. برای این کار آنها آرایهای از حسگرها را بر روی مدارهای منعطفی ساخته اند که میتواند سوخت و ساز گلوکز و لاکتات را در کنار سطح پتاسیم و سدیم و البته دمای بدن فرد اندازه گیری کند.

در کنار آرایهی حسگرها، مدار الکترونیکی بیسیمی شامل ریزپردازنده و چیپها قرار دارد که دادههای به دست آمده را تحلیل و ارسال میکند. با اندازه گیری غلظت مواد زیست-شیمیایی گوناگون موجود بر روی پوست و البته دمای بدن فرد این سامانه میتواند اطلاعات زیادی دربارهی وضعیت فیزیکی بدن فرد به دست دهد. برای مثال با اندازه گیری سطح پتاسیم و سدیم، این دستگاه میتواند معیاری از میزان آب بدن به دست دهد. همچنین با اندازه گیری لاکتات نشانگری از میزان خستگی عضلات فرد به دست میآید.
این گروه همچنین، حسگرهای عرق خود را درون یک مچبند و یک سربند قرار دادند و با آزمودن تعدادی از داوطلبین در حین ورزشهایی همچون پیاده روی یا دوچرخه سواری، دادههای به دست آمده را از طریق برنامهی تلفن هوشمند تحت نظر قرار دادند تا از عملکرد دستگاه در شرایط ورزشی نیز اطمینان حاصل کنند.
به گفتهی جورج برکس استاد بیولوزی دانشگاه برکلی دستگاهی که جاوهای و تیمش ساخته اند بسیار اهمیت دارد چرا که میتواند سوخت وسازو الکترولیتهای بدن فرد را که برای سلامتی بسیار مهم هستند مورد بررسی قرار دهد. برای بررسی اثر ورزش بر فیزیولوژی بدن انسانها معمولا از نمونههای خون استفاده میشود که روشی تهاجمی به شمار میآید در حالی که این روش کاملا غیر تهاجمی است.

البته پیش از این تلاشهای مشابهی برای دستیابی به چنین هدفی صورت گرفته است و دانشگاه برکلی در این زمینه تنها نیست. برای نمونه، دانشگاه سینسیناتی نیز تلاش مشابهی را در جهت اندازه گیری سدیم و کلر موجود در عرق افراد انجام داده بود. همچنین برخی از پژوهشگران مکزیکی از تحلیل عرق برای بررسی مصرف الکل در رانندگان استفاده کرده بودند.
اگرچه این روش بسیار موثر و کارآمد است ولی هنوز تا عرضهی چنین ابزارهایی برای عموم مردم فاصله زیادی داریم و فازهای توسعهای بسیاری تا رسیدن چنین ابزارهایی به بازار فاصله داریم. افزون بر این میزان عرق کردن افراد و ترکیبات آن بسته به فرد و باکتریهای موجود بر روی پوست متفاوت خواهد بود بنابراین تا رسیدن به نتایج دقیق و قطعی از این ابزار نیاز به آزمایشهای بسیار بیشتری است.
با توجه به آنچه که گفته شد، پژوهشگران امیدوارند این فناوری بتواند راههای جدیدی را برای اندازه گیری سلامتی بدن افراد به دست دهد و در آیندهای نزدیک ابزارهایی با کاربردهای مشابه بسیاری توسعه داده شوند. گذشته از افراد ورزشکار این محصول یا محصولات مشابه میتوانند نقش مهمی در سلامت عمومی افراد عادی جامعه بازی کند به صورتی که با پایش دائمی مایعات بدن بتوان از بسیاری از بیماریها پیش از رسیدن به حد بحرانی جلوگیری کرد.
نتایج و جزییات این پژوهش در نشریهی علمی معتبر Nature به چاپ رسیده است.
- - , .
برچسب:
نویسنده: محمد رضا جوادیان