یادبودی پرنقش و نگار در ستایش یک اسطوره

دنیای کودکی، دنیای رنگارنگ آرزوها و خیالات است. بخشی از این رویاها در قالب انیمیشنهایی جان میگیرد که مخصوص این ردهی سنی ساخته میشوند. به همین مناسبت در گرامیداشت سالروز تولد "هایائو میازاکی" (Hayao Miyazaki)، انیماتور برجستهی ژاپنی و خالق بخشی از این دنیای سحرآمیز، مروری بر شماری از آثار او خواهیم داشت.

دنیای انیمیشن و کارتون، جهانی است از طراوت و تازگی. دنیایی که هر ناممکنی را ممکن کرده و مفاهیم را به شکلی متفاوت و خلاقانه به نمایش میگذارد؛ جایی که آرزوها جامهی واقعیت به تن میکنند. بیشک بسیاری از ما هنوز هم کارتونهای دوران کودکی خود را به خاطر میآوریم. نقاشیهای متحرکی که در دنیای دو بعدی خود جان یافته و با ماجراها، غم و شادی، رنج و سختیهای خود بخشی از زندگی روزمرهی ما شدند. کارتونهایی که هنوز هم در ضمیر بسیاری، نقشی جاویدان داشته و هر اشارهای کافی است تا دوباره از میان غبار زمان بیرون آمده و به روشنی به یاد آورده شوند.

البته دیدن کارتون و انیمیشن از جمله فعالیتهایی است که نمیتوان سن و سال خاصی برای آن تعریف کرد. هنوز هم هستند بزرگسالانی که از دیدن این پویانماییها به اندازهی خردسالان، کودکان و نوجوانان لذت برده و چه بسی دنیای شیرین کودکی خود را به خاطر میآورند.

اگرچه شرکتهای مطرح انیمیشنسازی دنیا همچون والت دیزنی، سالهاست که در قالب شماری از آثار فاخر این ژانر، از درخششی کلاسیک و به یادماندنی برخوردار بوده و هستند، اما در این بین، انیماتورهای ژاپنی نیز از جایگاهی مخصوص به خود بهره میبرند. در بین نامهای مطرح این عرصه، شاید بتوان هایائو میازاکی را یک اسطوره نامید.

هایائو میازاکی در ۵ ژانویهی ۱۹۴۱ چشم به جهان گشود. او نویسنده، تهیه کننده، کارگردان، فیلمنامه نویس و انیماتور شناخته شده و محبوب ژاپنی است. او که در زمینهی تولید مانگا (Manga) نیز فعالیت میکند، با دیگر انیماتور مطرح و شناخته شدهی هموطنش "ایسائو تاکاهاتا" (Isao Takahata) استودیوی انیمیشنسازی "جیبلی" (Ghibli) را بنیان نهاد.

در طول ۵ دهه فعالیت حرفهای در این عرصه، او خالق دنیایی شگفتانگیز، رویایی و مملو از سحر و افسون و جادو بوده است. دنیایی که به لطف شخصیتهایی زنده و ماندنی، بیننده را مجذوب خود کرده و او را تا پایان ماجرا با خود همراه میکند.

مضامین اصلی استفاده شده در دنیای میازاکی، با مفاهیمی همچون طبیعت و خصوصیات انسانی گره خورده و تقابل آنها را با فناوری و زندگی مدرن به نمایش میگذارد. جریان کلی داستان قدرتمند و تماشایی بوده و عمدتاً در قالب زندگی زنان و دختران جوان شکل گرفته و روایت میشود.

دو انیمیشن "قلعهی کاگلیسترو" که در سال ۱۹۷۹ اکران شد (The Castle of Cagliostro) و "قلعهای در آسمان" (Castle in the Sky) نبرد خیر و شر را به نمایش میگذارد، در نائوسیکا (Nausicca) و شاهزاده خانم مونونوکه (Princess Mononke) او به سراغ اخلاقیات و مفاهیم انسانی میآید.

دیگر پویانمایی مطرح میازاکی که در سطح جهان نیز شناخته شده و موفق به دریافت جایزهی اسکار و همچنین خرس طلایی جشنوارهی برلین شد، "سفر چیهیرو" یا "شهر اشباح" (Spirited away) بود. داستان زندگی دختری کوچک که با دنیایی متفاوت و جادویی مواجه شده و برای نجات والدینش از افسونی سحرانگیز، ناگزیر است به تنهایی گلیم خود را از آب بیرون بکشد.

از دیگر آثار این هنرمند مطرح و برجسته میتوان به قلعهی متحرک هاول (Howl's Moving Castle)، همسایه من توتورو (My Neighbor Totoro)، پونیو (Ponyo)، سرویس تحویل کیکی (Kiki's Delivery Service) و باد وزیدن گرفته (The Wind Rises) اشاره کرد. او همچنین به عنوان نویسنده به پروژهی "دنیای مخفی آریتی" (The Secret World of Arrietty) پیوست که در سال ۲۰۱۰ در ژاپن و ۲۰۱۲ در ایالات متحده اکران شده و نقدهای مثبت فراوانی دریافت کرد.

در ادامه و به مناسبت سالروز تولد این هنرمند برجسته، همراه با شما به تماشای مجموعه تصاویری خاطرهانگیز از دنیای سراسر رنگ و احساس و افسون میازاکی نشسته و کمی بیشتر با آثار شاخص و مطرح او آشنا میشویم.

همسایه من توتورو

............................................................................

سرویس تحویل کیکی

...........................................................................

قلعهی متحرک هاول

....................................................................................................

شهر اشباح

......................................................................................

دنیای مخفی آریتی

....................................................

نائوسیکا

و.....................

شما دوران کودکی و نوجوانی خود را با کدام کارتون خاطرهانگیز به یاد میآورید؟ انیمیشن محبوب شما کدام بود؟

امیدوارم از مطالعهی این مطلب نیز لذت برده باشید.